PHP to doskonałe środowisko programistyczne do tworzenie dynamicznych stron internetowych. Wielką zaletą tego języka jest możliwość osiągnięcia wspaniałych efektów w krótkim czasie. Kolejna zaleta to elastyczność; PHP pozwala na tworzenie zarówno prostych skryptów jak i bardzo złożonych aplikacji: sklepów internetowych, for dyskusyjnych, formularzy itp. Zawsze tam gdzie istnieje potrzeba stworzenia rozbudowanej i dynamicznej strony internetowej, PHP będzie doskonałym i sprawdzonym rozwiązaniem. Nasz kurs pozwoli ci zdobyć podstawową wiedzę na temat tworzenia witryn internetowych w tym języku. Pokażemy ci m.in. jak zainstalować i skonfigurować serwer, na którym uruchamiane będą skrypty. Potem przejdziemy do omawiania podstaw PHP dzięki czemu nawet zupełnie początkujący użytkownik będzie mógł od razu przystąpić do pracy. Sporą część kursu poświęciliśmy na omówienie elementów składowych języka: zmiennych, pętli, tablic, instrukcji warunkowych czy funkcji. Omówiliśmy także obiektowe aspekty języka: klasy, metody, obiekty itp. Przy okazji poznasz też bardziej zaawansowane techniki np. sesje, czy cookies. Kolejne istotne tematy poruszane w kursie to osadzanie kodu PHP w plikach HTML oraz współpraca z formularzami. Wszystkie tematy poruszane w kursie zostały omówione z wykorzystaniem prostych ale praktycznych przykładów. Ten kurs pozwoli ci po prostu opanować dobre i sprawdzone rozwiązania. Jeśli chcesz tworzyć wspaniałe, dynamiczne witryny internetowe to warto połączyć PHP z bazą danych MySQL, która została omówiona w innym naszym kursie.
PHP to język do tworzenia skryptów wykonywanych po stronie serwera. Posiada on wiele zalet:
PHP umożliwia budowanie bardzo złożonych, dynamicznych stron internetowych.
Jest to język bardzo wszechstronny – strona napisana w PHP powinna poprawnie działać niezależnie od tego z jakiego systemu operacyjnego korzysta serwer lub użytkownik końcowy.
PHP pozwala również na bezproblemowe łączenie strony z różnymi bazami danych np. MySQL.
PHP to sprawdzone rozwiązanie stosowane na milionach witryn internetowych.
Kolejną ważną zaletą jest bogata dokumentacja. W Internecie można znaleźć rozwiązanie niemal każdego problemu związanego z użyciem PHP.
Po zainstalowaniu i skonfigurowaniu serwera można już przystąpić do pisania kodu. Każdy fragment kodu należy rozpocząć oraz zakończyć odpowiednimi znacznikami. Wyglądają one następująco:
<?php
?>
Kod PHP można osadzać w innym dokumencie np. w pliku HTML. Popatrzmy na przykład, w którym znaczniki skryptu umieszczone zostały pomiędzy znacznikami <body>:
<html>
<head>
<title>Dokument bez tytułu</title>
</head>
<body>
<?php
?>
</body>
</html>
Kod skryptu możemy także osadzić w innym miejscu dokumentu np. pomiędzy znacznikami <title> (czyli rezultat działania kodu PHP pojawi się w pasku tytułowym przeglądarki). W tym wypadku kod będzie wyglądał następująco:
<html>
<head>
<title><?php echo $tytuł; ?></title>
</head>
<body>
</body>
</html>
Pamiętajmy również o tym, że w jednym dokumencie HTML możemy osadzić dowolną liczbę bloków kodu PHP.
W poniższym przykładzie spróbujemy wyświetlić krótki fragment tekstu za pomocą kodu PHP. W języku HTML jest to bardzo proste. Wystarczy wprowadzić tekst pomiędzy znaczniki <body>. W PHP jest to trochę bardziej skomplikowane. Popatrzmy na kod:
<?php
echo "Warsztaty PHP";
?>
Oczywiście kod naszego skryptu umieszczamy pomiędzy znacznikami PHP. Używamy funkcji echo, która pozwala wyświetlić na stronie pewną wartość. W tym wypadku wyświetlamy ciąg znaków, który umieszczony został w cudzysłowie. Zauważmy również, że nasz kod zakończony został średnikiem. Po uruchomieniu naszej strony w przeglądarce otrzymamy następujący rezultat:
W kodzie naszego skryptu można w dowolnym miejscu umieszczać tzw. komentarze. Pozwolą one opisać fragmenty kodu i po prostu ułatwią pracę szczególnie w przypadku złożonych projektów. Przykładowy komentarz może wyglądać tak:
<?php
//wyświetla, ciąg znaków
echo "Warsztaty PHP";
?>
Zauważmy że komentarz rozpoczyna się od podwójnego ukośnika. Taki fragment zostanie po prostu zignorowany przez interpreter języka PHP na serwerze. Wykonana zostanie tylko funkcja echo, która nie została objęta komentarzem.
Stałe zazwyczaj stosuje się do przechowywanie wartości, które się nie zmieniają. Popatrzmy na prosty przykład:
<?php
define("tytuł", "warsztaty excel");
echo tytuł;
?>
Nasza stała zdefiniowana została przy użyciu funkcji define. Następnie w nawiasie podano jej nazwę (czyli "tytuł") oraz wartość (czyli "warsztaty excel"). Zauważmy, że w przypadku stałych w nazwie nie używa się znaku dolara.
Jednym z najczęściej stosowanych elementów języka PHP są zmienne. Zmienna pozwala na przechowywanie różnego rodzaju wartości (liczby, ciągi znaków, itp.). W najprostszym przypadku zmienną definiujemy podając jej nazwę oraz wartość. Popatrzmy na przykład:
<?php
$ilosc_rozdzialow = 74;
?>
Zdefiniowana została zmienna o nazwie "ilosc_rozdzialow" do której przypisano wartość 74. Zwróćmy teraz uwagę na pewne reguły dotyczące zmiennych:
Nazwa zmiennej zawsze rozpoczyna się od znaku dolara ($).
Nazwy mogą zawierać znaki z zakresu a -z, A-Z, 0-9 oraz znak podkreślenia (_).
W nazwach możemy stosować cyfry ale nigdy na początku nazwy.
Nie możemy używać spacji. Jeśli nazwa naszej zmiennej zawiera kilka wyrazów to możemy je oddzielić znakiem podkreślenia (tak jak w powyższym przykładzie).
Wartość przypisujemy do zmiennej za pomocą znaku równości.
Po przypisaniu wartości całość kończymy średnikiem.
Wartością zmiennej może być także ciąg znaków. W tym wypadku musimy jednak ująć ją w cudzysłów (ewentualnie apostrof):
<?php
$nazwa = 'Warsztaty PHP';
?>
Jest to zmienna "nazwa" z wartością "Warsztaty PHP". Skoro wiemy już jak zdefiniować zmienną to może spróbujemy ją teraz wyświetlić na stronie. Użyjemy do tego celu funkcji echo:
<?php
$cena = 55;
echo $cena;
?>
Po uruchomieniu strony w przeglądarce wyświetlona zostanie wartość zmiennej "cena" (czyli 55). Teraz zajmiemy się bardziej złożonym przykładem. Popatrzmy na kod:
<?php
$a = 10;
$b = 5;
echo $a + $b;
?>
Zauważmy, że zdefiniowane zostały 2 zmienne: a oraz b. Następnie wartości tych zmiennych zostały zsumowane i wyświetlone za pomocą funkcji echo. Warto pamiętać o tym, że wartość zmiennej może się zmieniać wiele razy:
<?php
$a = 5;
$a = 6;
$a = 7;
$a = 8;
echo $a;
?>
Po wykonaniu kodu wyświetlona zostanie wartość 8 ponieważ jest to ostatnia wartość przypisana do zmiennej "a" przed wywołaniem funkcji echo (czyli nowe wartości zastępują stare).
Kolejnym często używanym elementem języka są tablice. Zwykła zmienna przechowuje w danej chwili tylko jedną wartość natomiast tablica może przechowywać wiele wartości. Rozpoczniemy jak zwykle od przykładu:
<?php
$produkty = array ("Warsztaty Word", "Warsztaty Excel", "Warsztaty Joomla") ;
?>
Zdefiniowana została zmienna o nazwie "produkty". Następnie użyte zostało polecenie "array". Dzięki temu wiemy, że mamy tutaj do czynienia z tablicą. W nawiasie zdefiniowane zostały trzy wartości przechowywane w naszej tablicy czyli nazwy trzech produktów. Już na pierwszy rzut oka widać pewne podobieństwa do zwykłych zmiennych. Zauważmy, że nazwami tablic rządzą takie same reguły jak nazwami zmiennych. Zawartości naszej tablicy nie możemy jednak wyświetlić za pomocą funkcji echo. Zamiast tego użyjemy funkcji print_r. Jak zwykle warto popatrzeć na przykładowy kod:
<?php
$produkty = array ("Warsztaty Word", "Warsztaty Excel","Warsztaty Joomla");
print_r ($produkty) ;
?>
Używamy tutaj funkcji printer, aby wyświetlić zawartość tablicy "produkty". Parametrem funkcji jest w tym wypadku nazwa naszej tablicy. Popatrzmy jaki rezultat uzyskamy po uruchomieniu naszej strony w przeglądarce:
Array ( [0] => Warsztaty Word [1] => Warsztaty Excel [2] => Warsztaty Joomla )
Wyświetlona zostanie zawartość naszej tablicy. Zauważmy że każda wartość posiada swój klucz. Wyraźnie widać, że numeracja kluczy rozpoczyna się od zera. Zmodyfikujmy teraz nieco nasz kod tak, aby wyświetlić zawartość tablicy w bardziej przejrzystej, pionowej formie. W tym celu użyjemy znaczników tekstu przeformatowanego (znacznik <pre>). Zauważmy, że znaczniki zostały wstawione za pomocą funkcji echo:
<?php
$produkty = array ("Warsztaty Word", "Warsztaty Excel", "Warsztaty Joomla");
echo "<pre>";
print_r ($produkty) ;
echo "</pre>";
?>
Po uruchomieniu naszego skryptu w przeglądarce otrzymamy taki oto rezultat:
Array
(
[0] => Warsztaty Word
[1] => Warsztaty Excel
[2] => Warsztaty Joomla
)
Funkcje są kolejnym istotnym elementem języka PHP. To doskonałe rozwiązanie, które pozwoli nam znacznie uprościć kod naszej aplikacji. Zamiast powtarzać wielokrotnie ten sam blok kodu, możemy go po prostu zdefiniować jeden raz właśnie w formie funkcji, do której będziemy się później odwoływać. Załóżmy, że na naszej stronie często będziemy wyświetlać tytuł naszego kursu (czyli "Warsztaty PHP"). Zdefiniujemy go więc jako funkcję. Popatrzmy na kod:
<?php
function tytulkursu (){
echo "Warsztaty PHP";
}
?>
Za pomocą polecenia function definiujemy funkcję o nazwie "tytulkursu". Nasza funkcja nie posiada żadnych parametrów dlatego po nazwie wstawiony został pusty nawias. Wyraźnie widać, że blok kodu wykonywany przez funkcję umieszczony został w nawiasie klamrowym. W tym wypadku funkcja wyświetla ciąg znaków za pomocą polecenia echo. Zdefiniowaną wcześniej funkcję można wywoływać dowolną ilość razy. Popatrzmy na przykładowy kod:
<?php
function tytulkursu () {
echo "Warsztaty PHP";
}
tytulkursu () ;
?>
Zauważmy, że funkcję wywołujemy podając jej nazwę.
Opisana przed chwilą funkcja nie posiadała żadnych parametrów. Dlatego po jej nazwie wstawiony został pusty nawias. Popatrzmy teraz na przykład funkcji z parametrami:
<?php
function suma ($a, $b) {
echo $a+$b;
}
suma (5,10) ;
?>
Zauważmy, że po nazwie funkcji podane zostały parametry. W tym wypadku są to dwie zmienne "a" oraz "b". Funkcja wyświetla sumę tych zmiennych. Następnie nasza funkcja została wywołana. Tym razem jednak w nawiasie podaliśmy parametry, czyli wartości obydwu zmiennych.